راه اندازی گلخانه

راه اندازی گلخانه براي توليد ميوه هاي خارج از فصل و همچنين گل و گياهان زينتي از قرن 17 ميلادي در اروپا آغاز و در سالهاي اخير به منظور استفاده بهينه از منابع خاك، آب و يا اشتغال زايي در سراسر جهان گسترش يافته است.

راه اندازی گلخانه در ایران، در استان اصفهان از سال 1340 در منطقه فلاورجان با گلخانه هاي چوبي شروع شــــده و هم اكنون با راه اندازی گلخانه در سراسر ایران، انواع محصولات نظير خيار، گوجه فرنگي، فلفل دلمه اي رنگي، طالبي گلخانه اي، توت فرنگي، انواع گلهاي شاخه بريده مانند رُز, ژربرا و... در حال توليد است؛ كه علاوه بر تأمين بازارهاي داخلي ایران، به ساير کشورهای منطقه و مقداري نيز به اروپا و امریکا صادر مي گردد.

راه اندازی گلخانه

تعريف گلخانه

 گلخانه بخش محدودي از فضاست كه در آن كليه عوامل محيطي قابل كنترل بوده و براي كشتهاي متراكم و توليد محصول خارج فصل و يا خارج از محيط طبيعي گياه احداث ميگردد.

انواع روشهای راه اندازی گلخانه

راه اندازی گلخانه از نظر نوع توليد و نوع تيپ سازه داراي انواع مختلفي به شرح ذيل مي باشند.

تقسيم بندي بر اساس نوع توليد:

  1. 1 - (راه اندازی گلخانه صیفی جات) توليد سبزي و صيفي شامل محصولاتي نظير خيار، گوجه فرنگي، توت فرنگي، فلفل، بادمجان، طالبي، سبزيجات برگي(ريحان- شاهي و........) مي باشد.
  2. 2 - (راه اندازی گلخانه انواع گیاهان زینتی اعم از گلخانه رز و راه اندازی گلخانه کاکتوس ...) راه اندازی گلخانه هاي توليد گل و گياهان زينتي براي توليد انواع گلهاي شاخه بريده(رُز- ژربرا – گلايول – داودي) وگلهاي آپارتماني و انواع کاکتوس مي باشد.
  3. 3 - راه اندازی گلخانه توليد قارچ دكمه اي و قارچ صدفي

انواع سازه جهت راه اندازی گلخانه کوچک و بزرگ به شرح زیر است:

از نظر نوع سازه راه اندازی گلخانه، به دو دسته چوبي يا سنتي و مدرن يا فلزي تقسيم مي شوند.

راه اندازی گلخانه کوچک

چگونه یک گلخانه کوچک راه اندازی کنیم؟

چگونگی راه اندازی گلخانه در منزل با توجه به شرایط محدودیت فضا در محیط های خانگی یکی از معضلات افراد علاقمند به راه اندازی گلخانه در منزل می باشد. حال چگونه گلخانه کوچک راه اندازی کنیم که هم مقرون به صرفه باشد و هم شرایط مناسبی داشته باشد. در وهله اول باید توجه داشت هدف از ایجاد گلخانه چیست و قصد کشت و پرورش چه گیاهانی در ان را داریم. مهمتریم بخش راه اندازی گلخانه کوچک، سازه گلخانه به حساب می اید.

سازه اصلی راه اندازی گلخانه کوچک  از چوب با پوشش پلاستيك مـي باشد. ارتفاع در ايـن سازه هـا 2 تا 3 متر و سيستم گرمايي و تهويه مناسبي ندارد و بدليل ارتفاع پايين مناسب كشت محصولاتي نظير خيار و گوجه فرنگي نمي باشد. مزيت راه اندازی گلخانه در منزل، قيمت ارزان احداث هر واحد آن مي باشد. ولي بدليل نامناسب بودن محيط داخلي براي رشد گياه، معمولاً ميزان توليد در واحد سطح در مقايسه با راه اندازی گلخانه مدرن بسيار كمتر است. بدلايل ذكر شده اين نوع راه اندازی گلخانه، توسعه نيافته است و راه اندازی گلخانه کوچک كه قبلاً احداث شده اند، به تدريج به گلخانه هاي مدرن تبديل مي شوند.

راه اندازی گلخانه صیفی جات

راه اندازی گلخانه هاي فلزي يا مدرن بزرگ

اسكلت راه اندازی گلخانه از فلز است كه معمولاً با پلاستيك هاي ضد اشعه ماوراء بنفش (UV) پوشش و داراي سيستم گرمايشي و تهويه مناسب مي باشد. ارتفاع اين نوع گلخانه ها بيش از 5/4 متر است و بدليل شرايط مناسب رشد گياه در اينگونه سازه، عملكرد در واحد سطح نسبت به گلخانه هاي کوچک  افزايش دارد.

اتصال قطعات در گلخانه هاي فلزي بوسيله پيچ ومهره (پرتابل) و يا استفاده از جوش مي باشد. هزينه واحد گلخانه هاي پرتابل نسبت به سيستم جوشي 20-15% بيشتر است ولي نصب آن آسانتر و تغييرات در سازه راحت تر است.

 سالنهاي راه اندازی گلخانه  توليد قارچ هاي خوراكي:

كارگاههاي توليد قارچ هاي خوراكي با بلوك، آجر، سيمان، بصورت يك ساختمان معمـولي ســاخته مي شود و در آن امكانات گرمايشي، سرماساز و رطوبت ساز تعبيه مي شود.

بعضي از كارگاههاي توليد قارچ بصورت گلخانه اي احداث ميگردد ولي با توجه به اينكه رشد قارچ به نور ناچيزي نياز دارد. پوشش هاي گلخانه ها از نوع پلاستيك هاي رنگي كه نور ناچيزي بايد از آن عبور كند انتخاب مي شود.

قارچ هاي خوراكي كه در ايران پرورش داده مي شوند عبارتند از قارچ دكمه اي و قارچ صدفي. توليد قارچ دكمه اي علاوه بر سالنهاي پرورش نياز به كارگاه توليد كمپوست دارد كه توليد كمپوست آلودگي محيط را به همراه دارد. لذا بايد اين كارگاهها در خارج از مناطق مسكوني و با مجوز سازمان حفاظت محيط زيست احداث شود.

بستر پرورش قارچ صدفي كاه وكلش غلات است و چون نيازي به كمپوست ندارد موجب آلودگي محيط نمي شود و در مناطق مسكوني هم مي توان به پرورش آن اقدام نمود و نيازي به مجوز سازمان حفاظت محيط زيست ندارد.

انواع بسترهاي كاشت محصولات گلخانه اي

بستر كاشت در راه اندازی گلخانه خیار به دو صورت خاكي و يا هيدروپونيك (بدون خاك) هستند كه در كشت خاكي ريشه گياه در خاك قرار ميگيرد؛ كه در اين روش مديريت تغذيه آسان و نياز به دانش فني زيادي ندارد ولي مقداري از مواد غذايي مصرفي از دسترس گياه خارج و بيماريهاي خاكزي همواره كشت را تهديد مي كند.

ولی  در راه اندازی گلخانه هیدروپونیک ،ريشه گياه در موادي نظير پرلايت، پشم سنگ، ليكا، ماسه و....... قرار داده مي شود و مواد غذايي مستقيماً در دسترس گياه قرار ميگيرد كه مزیت راه اندازی گلخانه هیدروپونیک اين است که، مصرف آب را بسیاركاهش میدهد و بيماريهاي خاكزي كم و عملكرد را در واحد سطح افزايش مي دهد امّا نياز به دانش فني بالا و مدير كارآزموده و متخصص دارد و هزينه ساخت هم 20-15 درصد  افزايش مي يابد. 

عملكرد توليدات گلخانه اي

مهمترين مزيت راه اندازی گلخانه  نسبت به توليد در فضاي باز عبارتند از: اشتغالزايي بالا،  مصرف آب كم و افزايش توليد در واحد سطح است،که عملکرد محصولات مختلف کشاورزی در  جدول زیر به ان پرداخته شده است.

 نوع محصول تعداد دوره کشت در سال عملکرد سالانه در 1000 متر مربع  استغال زایی در 1000 متر مربع ملاحضات 
خیار 2 25 - 30 تن 1/5- 1  
گوجه فرنگی 1 15-20 تن 1/5- 1  
فلفل 1 15-20 تن 1/5- 1  
طالبی 1 17-22 تن 1/5- 1  
توت فرنگی گياه دائمي4 ساله 12-8 تن 1/5- 1  
گل رز گياه دائمي6 ساله 150-180هزارشاخه 3-2  
ژربرا گياه دائمي3 ساله 180-200 هزارشاخه 3-2  
آلسترومريا گياه دائمي6 ساله 200-220 هزارشاخه 3-2  
ليسيانتوس یک ساله 200-250 هزارشاخه 3-2  
قارچ صدفي 5-7 دوره 50 تن 8 سالنهاي سه طبقه
قارچ  دكمه اي 4-6 دوره 200 تن 30 سالنهاي پنج طبقه

 

حداقل سطح اقتصادي يك گلخانه 3000مترمربع مي باشد كه نياز به 4000مترمربع زمين مناسب جهت احداث گلخانه دارد.

مشاوره براي راه اندازی گلخانه

براي مشاوره در راه اندازی گلخانه بايد موارد ذيل را مد نظر قرار داد، و البته مشاوران شرکت ایران گرو لایت هم اماده هر گونه همکاری با شما دوستان عزیز میباشد .

1- محل مناسب راه اندازی  گلخانه

خاك محل راه اندازی گلخانه بايد داراي بافتي متوسط، زهكشي مناسب، فاقد شوري و قليائيت، آهك و گچ باشد. محل راه اندازی گلخانه حتي الامكان نزديك خط اصلي گاز و جاده هاي اصلي يا داراي جاده هاي مناسب باشد. شيب هاي تند، محلهاي بادگير مكان مناسبي براي راه اندازی گلخانه نيستند. ابعاد زمين بايد طوري انتخاب شود كه بتوان گلخانه ها را در جهت شمال – جنوب در آن احداث نمود.

2- وجود آب كافي با كيفيت مناسب

حداقل آب مورد نياز براي 1000مترمربع گلخانه در هر شبانه روز در فصل تابستان(پيك مصرف)10-8 مترمكعب است كه با توجه به ميزان آب موجود، سطح گلخانه قابل احداث را ميتوان مشخص كرد. علاوه بر مقدار آب، كيفيت آب از عوامل مهم در توليد محصولات گلخانه اي است.

تحمّل گياه نسبت به املاح موجود در آب آبياري متفاوت است. مهمترين عامل محدود كننده براي راه اندازی گلخانه، شوري يا EC آب است.

EC قابل تحمّل براي گياهان در جدول(شماره3) بيان گرديده است.

ميزان EC اگر از مقادير ذكر شده بيشتر گردد عملكرد محصول كاهش مي يابد. علاوه بر EC, ميزان سديم قابل جذب(S.A.R),كلر, بيكربنات موجود در آب هم در عملكرد محصول مؤثرند لذا لازم است قبل از راه اندازی گلخانه از آب مورد استفاده, آزمايش كاملي بعمل آيد.

EC مناسب براي كشت محصولات گلخانه اي:

نوع محصول

ec قابل قبول ds/m

خیار

2

گوجه فرنگی

2
توت فرنگی  1
فلفل 2
خربزه 2
گل رز 1
آلسترومريا 1
ليسيانتوس 3/1
گلايول 5/1

 

تجهيزات و ادوات مورد نياز در راه اندازی گلخانه

 از تجهيزات و ادوات مورد نياز در راه اندازی گلخانه ميتوان به سيستم گرمايشي، سرمايشي، ژنراتور و....... اشاره نمود.

- انواع سيستم گرمايشي:

1-   سيستم مركزي: سيستم شوفاژ(براي گلخانه هاي بالاي 4/0 هكتار) در اين سيستم از بخار آب يا آب داغ استفاده مي شود.

2-   سيستم موضعي: بخاري شامل سه دسته، بخاريهاي منفرد يا تراكمي– بخاريهاي كنوكسيوني يا همرفتي– بخاريهاي تابشي با انرژي پايين.

- انواع سيستم سرمايشي:

- سيستم خنك كننده تابستانه:

1- سيستم خنك كننده فن و پد: متداولترين سيستم تابستانه در راه اندازی گلخانه به شمار مي رود. 

  (Fan  and  pad  evaporative  cooling  system)

2- سيستم خنك كننده تبخيري(مه پاش)                     

 (Fog  evaporating  cooling  system)

3- سيستم خنك كننده زمستانه

4- سيستم تيوپ– پنكه        (fan  tube  ventilation) 

- ساير تجهيزات مورد نياز در راه اندازی گلخانه

1-   ژنراتور  (برق اِضطراري)           2- ترموستات                   3- سيستم آبياري تحت فشار

برای راه اندازی یک گلخانه چقدر سرمایه لازم است ؟

در مسیر راه اندازی گلخانه دو بخش هزینه کرد وجود دارد :

1 –هزینه های اولیه و ثابت :

در حال حاضر هزینه هر متر مربع راه اندازی گلخانه چیزی حدود 200 هزار تومان تا 2 میلیون تومان  براورد میشود ،که این متشکل از هزینه ساخت بنا و بسترها و تاسیسات میشود.

2-هزینه جاری و همیشگی :

برای پاسخ به سوال راه اندازی گلخانه صیفی جات چقدر هزینه دارد؟ باید گفت هزینه های جاری راه اندازی یک گلخانه صیفی جات از قبیل بذر و بستر مناسب و کود ها یا سموم مواد غذایی مورد نیاز گیاه هست که همواره به صورت مستمر در ماه باید براورد شود که بسته به ابعاد گلخانه و نوع گلخانه و محصول نهایی متغیر میباشد .

چگونگي استفاده از تسهيلات بانكي براي راه اندازی گلخانه

صدور پروانه تأسيس گلخانه هيچگونه تعهدي براي سازمان جهادكشاورزي از لحاظ پرداخت تسهيلات ايجاد نمي نمايد ولي در صورت وجود اعتبار لازم متقاضيان از طريق مديريت طرح و برنامه سازمان به بانك عامل جهت دريافت وام معرفي مي گردند؛

 مهمترين شرط براي پرداخت تسهيلات تأمين وثيقه هاي لازم براي ارائه به بانك مي باشد كه معمولاً ميزان وثيقه 5/1 برابر ميزان تسهيلات پرداختي به اضافه سود و كارمزد آن مي باشد كه لازم است متقاضيان قبل از هر گونه اقدام جهت دريافت تسهيلات وثيقه هاي لازم را تأمين نمايند.

اشتراک گذاری:
تگ ها:





نام
ایمیل
نظر